Từ xa xưa, đồng bào M’nông đã có rất nhiều món ăn dân dã của dân tộc mình dựa trên sự kết hợp độc đáo của phương thức nấu nướng dùng lửa và không dùng lửa.
Món ăn của người M’nông ở dãy Trường Sơn mang đậm hương sắc núi rừng, với sự phong phú của sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi cùng với các sản vật do thiên nhiên trù phú ban tặng.
Món nấu
Thông thường, người M’nông nấu canh từ rau củ tự nhiên để ăn với cơm. Trong số đó phải kể đến món canh Biếp Pu (lá bép già giã với bột gạo, đốt vỏ chuối hoặc cây lồ ô vắt lấy nước nấu), canh Biếp Ndum (lá bép giã nhuyễn với bột gạo để 1 ngày đêm lên men rồi ăn)…
Món ăn dân dã từ rau rừng
Những món nấu của người M’nông vùng Trường Sơn thường có vị cay do nấu từ nhiều nguyên liệu khác nhau và cho nhiều ớt, nhất là món Biếp Prung (canh thụt) với nguyên liệu của núi rừng: đọt mây, lá bép, cà đắng, ớt… rồi cho thêm thịt, sườn thú rừng hoặc cá suối với gia vị.
Thưở xưa, người M’nông thường nấu bằng ống lồ ô, ngày nay họ dùng nồi để thuận tiện cho việc nấu nướng hơn. Khi ăn canh thụt có mùi thơm và đắng dịu của cà đắng, vị béo ngọt của thịt tươi, vị cay xé lưỡi của ớt rẫy…. Người ăn cảm thấy nồng nàn, khó tả.
Món nguội
Từ những sản phẩm chăn nuôi hay thú rừng, người M’nông đã chế biến ra nhiều món ăn độc đáo, mang nét riêng cho nghệ thuật ẩm thực của dân tộc mình. Các món nguội được phối hợp với muối, rau rừng, đựng trong ống lồ ô,… rất dân dã nhưng đầy sự sáng tạo để đảm bảo hương vị tươi ngon mà vẫn giữ được lâu.
Tuy giản đơn nhưng các món nguội luôn có màu sắc và hương vị vô cùng hấp dẫn
Phải kể đến những món nguội hấp dẫn như: Món thịt băm trộn muối đựng trong ống lồ ô; thịt trộn với phèo gói trong lá; thịt trộn muối, tiết và phèo động vật (này thường dùng trong lễ cúng tế thần linh); mắm tiết (máu con vật bỏ trong ché hoặc ống lồ ô, không nêm gia vị, rồi đậy nắp bằng trái bầu khô, lấy sáp ong đất bít kín không cho không khí vào, khoảng 1 năm đem ra nấu với các món canh)…
Món nướng
Điểm đặc biệt của món nướng của người M’nông là việc không tẩm ướp gia vị, vì theo họ, chỉ có như thế mới giữ được hương vị thơm ngon nguyên thủy của thịt. Ở người M’nông, món nướng cũng là thực phẩm phổ biến cho gia đình và cộng đồng, đặc biệt là trong các lễ hội của bon làng. Họ cắt thịt thành từng miếng to, nhỏ tùy ý, dùng tre nhọn xiên rồi nướng.
Người lớn tuổi dâng mâm cỗ trong lễ hội truyền thống
Cách nướng này khá phổ biến và phù hợp với điều kiện sống cũng như sinh hoạt văn hóa cộng đồng của người M’nông bản địa. Sau khi nướng, đồng bào thưởng thức thịt bằng cách chấm với các thức chấm dân dã làm từ muối, ớt giã với lá, củ nén hay ngò gai, sả…
Món luộc
Tuy luộc là cách chế biến đơn giản, không cần dụng công nhưng nó lại thể hiện được sự mộc mạc, gắn bó với thiên nhiên vùng núi rừng Trường Sơn hùng vĩ. Các bon tại xã Quảng Trực (Tuy Đức), xã Nâm Nung (Krông Nô), đồng bào M’nông thường lấy đọt mây luộc chín, để nguội, cắt thành từng lóng từ 10 đến 15cm bày trên đĩa trông rất đẹp mắt.
Dùng rượu trong ống – nét đẹp bình dị của văn hóa miền sơn cước
Cách ăn cũng giản dị khi chỉ cần chấm với muối ớt xanh, nhâm nhi ly rượu trong bữa cơm hàng ngày của gia đình hoặc khi có khách. Nếu là khách quý, họ thết đãi rượu cần truyền thống; ăn đọt mây uống rượu cần chỉ một lần là nhớ mãi.
Cũng từ cây mây của núi rừng, người M’nông chế biến thành nhiều món ăn khoái khẩu. Họ chọn loại đọt non, ngọt (lấy từ mây song, có vị ngọt lợ), sau đó luộc chín rồi thái mỏng hoặc đập dập trộn với thịt lợn nạc hay thịt ba chỉ, thêm ớt xanh, muối, mì chính, rau thơm… trộn đều cho ra món nộm đọt mây rất khoái vị.
Ai có dịp lên Trường Sơn, hãy thử một lần đến với một làng của người M’nông để thưởng thức các món ăn truyền thống. Bạn sẽ cảm nhận được sự tỉ mẫn, nhiệt thành của họ cùng màu sắc ẩm thực đa dạng, tạo dư vị khó phai.
Món ăn của người M’nông ở dãy Trường Sơn mang đậm hương sắc núi rừng, với sự phong phú của sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi cùng với các sản vật do thiên nhiên trù phú ban tặng.
Món nấu
Thông thường, người M’nông nấu canh từ rau củ tự nhiên để ăn với cơm. Trong số đó phải kể đến món canh Biếp Pu (lá bép già giã với bột gạo, đốt vỏ chuối hoặc cây lồ ô vắt lấy nước nấu), canh Biếp Ndum (lá bép giã nhuyễn với bột gạo để 1 ngày đêm lên men rồi ăn)…
Món ăn dân dã từ rau rừng
Những món nấu của người M’nông vùng Trường Sơn thường có vị cay do nấu từ nhiều nguyên liệu khác nhau và cho nhiều ớt, nhất là món Biếp Prung (canh thụt) với nguyên liệu của núi rừng: đọt mây, lá bép, cà đắng, ớt… rồi cho thêm thịt, sườn thú rừng hoặc cá suối với gia vị.
Thưở xưa, người M’nông thường nấu bằng ống lồ ô, ngày nay họ dùng nồi để thuận tiện cho việc nấu nướng hơn. Khi ăn canh thụt có mùi thơm và đắng dịu của cà đắng, vị béo ngọt của thịt tươi, vị cay xé lưỡi của ớt rẫy…. Người ăn cảm thấy nồng nàn, khó tả.
Món nguội
Từ những sản phẩm chăn nuôi hay thú rừng, người M’nông đã chế biến ra nhiều món ăn độc đáo, mang nét riêng cho nghệ thuật ẩm thực của dân tộc mình. Các món nguội được phối hợp với muối, rau rừng, đựng trong ống lồ ô,… rất dân dã nhưng đầy sự sáng tạo để đảm bảo hương vị tươi ngon mà vẫn giữ được lâu.
Tuy giản đơn nhưng các món nguội luôn có màu sắc và hương vị vô cùng hấp dẫn
Phải kể đến những món nguội hấp dẫn như: Món thịt băm trộn muối đựng trong ống lồ ô; thịt trộn với phèo gói trong lá; thịt trộn muối, tiết và phèo động vật (này thường dùng trong lễ cúng tế thần linh); mắm tiết (máu con vật bỏ trong ché hoặc ống lồ ô, không nêm gia vị, rồi đậy nắp bằng trái bầu khô, lấy sáp ong đất bít kín không cho không khí vào, khoảng 1 năm đem ra nấu với các món canh)…
Món nướng
Điểm đặc biệt của món nướng của người M’nông là việc không tẩm ướp gia vị, vì theo họ, chỉ có như thế mới giữ được hương vị thơm ngon nguyên thủy của thịt. Ở người M’nông, món nướng cũng là thực phẩm phổ biến cho gia đình và cộng đồng, đặc biệt là trong các lễ hội của bon làng. Họ cắt thịt thành từng miếng to, nhỏ tùy ý, dùng tre nhọn xiên rồi nướng.
Người lớn tuổi dâng mâm cỗ trong lễ hội truyền thống
Cách nướng này khá phổ biến và phù hợp với điều kiện sống cũng như sinh hoạt văn hóa cộng đồng của người M’nông bản địa. Sau khi nướng, đồng bào thưởng thức thịt bằng cách chấm với các thức chấm dân dã làm từ muối, ớt giã với lá, củ nén hay ngò gai, sả…
Món luộc
Tuy luộc là cách chế biến đơn giản, không cần dụng công nhưng nó lại thể hiện được sự mộc mạc, gắn bó với thiên nhiên vùng núi rừng Trường Sơn hùng vĩ. Các bon tại xã Quảng Trực (Tuy Đức), xã Nâm Nung (Krông Nô), đồng bào M’nông thường lấy đọt mây luộc chín, để nguội, cắt thành từng lóng từ 10 đến 15cm bày trên đĩa trông rất đẹp mắt.
Dùng rượu trong ống – nét đẹp bình dị của văn hóa miền sơn cước
Cách ăn cũng giản dị khi chỉ cần chấm với muối ớt xanh, nhâm nhi ly rượu trong bữa cơm hàng ngày của gia đình hoặc khi có khách. Nếu là khách quý, họ thết đãi rượu cần truyền thống; ăn đọt mây uống rượu cần chỉ một lần là nhớ mãi.
Cũng từ cây mây của núi rừng, người M’nông chế biến thành nhiều món ăn khoái khẩu. Họ chọn loại đọt non, ngọt (lấy từ mây song, có vị ngọt lợ), sau đó luộc chín rồi thái mỏng hoặc đập dập trộn với thịt lợn nạc hay thịt ba chỉ, thêm ớt xanh, muối, mì chính, rau thơm… trộn đều cho ra món nộm đọt mây rất khoái vị.
Ai có dịp lên Trường Sơn, hãy thử một lần đến với một làng của người M’nông để thưởng thức các món ăn truyền thống. Bạn sẽ cảm nhận được sự tỉ mẫn, nhiệt thành của họ cùng màu sắc ẩm thực đa dạng, tạo dư vị khó phai.
Nhận xét
Đăng nhận xét